ต้นพระศรีมหาโพธิ์

          ต้นพระศรีมหาโพธิ์  ซึ่งมีความสำคัญมาก ถือว่าเป็นต้นโพธิ์ที่เก่าแก่ที่สุดในโลก เพราะเชื่อกันว่าพระนางเถรีสังฆมิตตา พระราชธิดาของพระเจ้าอโศกมหาราช ซึ่งได้ทรงผนวชเป็นภิกษุณี เป็นผู้นำหน่อต้นพระศรีมหาโพธิ์ต้นนี้มาจากพุทธคยา อินเดีย มาปลูกไว้ที่เมืองอนุราธปุระในพ.ศ. 235 ส่วนต้นพระศรีมหาโพธิ์ที่ปลูกอยู่ที่พุทธคยาในปัจจุบัน เชื่อกันว่าไม่ใช่พระศรีมหาโพธิ์ต้นเดิมที่พระพุทธเจ้าตรัสรู้ภายใต้ต้นนั้น เพราะต้นเดิมได้ถูกทำลายไปแล้ว ต้นที่เราเห็นกันอยู่ในปัจจุบัน ซึ่งใครๆ พากันไปบูชากราบไหว้ เป็นต้นที่ปลูกขึ้นมาใหม่ โดยปลูกจากหน่อเดิม

           พระศรีมหาโพธิ์ต้นเดิมที่มาจากพุทธคยา  แล้วนำมาปลูกที่เมืองอนุราธปุระนี้เป็นต้นเดิม มีอายุกว่า 2,500 ปีแล้ว ลำต้นจึงมีขนาดแคระแกร็น ทางเมืองอนุราธปุระพยายามรักษาด้วยการทำไม้ค้ำยันกิ่งก้านสาขาของต้นพระศรีมหาโพธิ์ไว้เป็นจำนวนมาก ผิวของลำต้นจะมีสีดำ  เพราะได้นำยากันแมลงและรักษาเนื้อไม้ไปทาไว้  ในบริเวณเดียวกันมีต้นพระศรีมหาโพธิ์ที่แตกหน่อขยายจากต้นเดียวกัน ดั้งเดิมอีกหลายต้น ต้นที่แตกหน่อใหม่จะมีขนาดใหญ่กว่าต้นเดิมมาก พุทธศาสนิกชนที่มีความเลื่อมใสมักจะเก็บใบของพระศรีมหาโพธิ์ซึ่งหาได้ยากมาก  ต้องให้เงินทำบุญกับผู้ดูแลข้างบนในเขตรั้ว จึงจะได้มาฝากคนทางบ้าน เพื่อนำมาบูชาเป็นสิริมงคลแก่ตนเอง

         สำหรับประเทศไทยของเรา นับตั้งแต่เริ่มรับพุทธศาสนาลัทธิเถรวาท หรือลังกาวงศ์มาตั้งแต่สมัยสุโขทัย เรื่อยมาจนถึงสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น บรรดาหน่อพันธุ์พระศรีมหาโพธิ์ที่นำมาปลูกในประเทศไทย ล้วนได้มาจากเมืองอนุราธปุระทั้งสิ้น เราไม่เคยได้หน่อพันธุ์พระศรีมหาโพธิ์มาจากพุทธคยา  ประเทศอินเดียเพราะในช่วงหลังชาวมุสลิมได้เข้ายึดครองอินเดีย ทางไทยก็ไม่ได้ติดต่อทางด้านศาสนาพุทธกับอินเดียเลย จนกระทั่งในสมัยรัชกาลที่ 4  หลังจากอังกฤษเข้าปกครองอินเดียแล้ว ไทยจึงได้ติดต่อขอหน่อพันธุ์พระศรีมหาโพธิ์จากพุทธคยามาปลูกในไทย  ดั้งนั้นหน่อพันธุ์พระศรีมหาโพธิ์ที่ปลูกในไทย  ช่วงก่อนสมัยรัชกาลที่ 4  จึงเป็นหน่อพันธุ์พระศรีมหาโพธิ์จากเมืองอนุราธปุระทั้งสิ้น

           ทุกคนจะต้องถอดรองเท้าก่อนจะเข้าไปยังบริเวณเขตของต้นพระศรีมหาโพธิ์ โดยต้องผ่านการตรวจอาวุธในห้องสี่เหลี่ยมขนาดเล็กแยกเป็นชายและหญิงคนะละห้อง  มีทหารชายและหญิงเป็นผู้ตรวจโดยผู้ที่เข้าไปจะต้องเข้าแถวไปตรวจทีละคนเป็นการป้องกันเหตุร้ายและการลอบวางระเบิด เพื่อควาปลอดภัยของทุกคน พวกเราจึงเปลี่ยนจากความรำคาญใจมาเป็นความเห็นใจของชาวศรีลังกาแทน ที่เขาต้องเผชิญกับปัญหาความไม่สงบภายในประเทศมานานกว่า 20 ปี

           หากท่านมีโอกาสมาทัวร์อินเดีย  ต้องหาโอกาสมาสักการะ ณ ต้นพระศรีมหาโพธิ์  สักครั้ง